خشم در زندگی زناشویی

قال الله الحکیم فی محکمه کتابه  و اذا غضبوا هم یغفرون (شوری 37)   مومنین زمانی که عصبانی میشوند خشم خود را فرو میخورند و عفو میکنند
چند مساله شرعی از حقوقی که زن دارد
ه: بخشيدن اشتباهات زن
85- مسأله: اگر زن از روى جهل اشتباهى انجام داد مرد بايد او را ببخشد. امام: تحرير الوسيله، كتاب نكاح، فصل فى القسم و النشوز، قبل از مسأله 1.
و: خوش رفتارى با زن
86- مسأله: مرد بايد با زن خود خوش رفتار باشد و با او با روى گشاده برخورد كند.
امام: تحرير الوسيله، كتاب نكاح، فصل فى‏القسم والنشوز، قبل از مسأله 1.
در نتيجه: يكى از حقوق زن نسبت به مرد اين است كه مرد نبايد در خانه عصبانى مزاج و تند خو باشد، بلكه بايد خوش اخلاق و گشاده رو باشد.
تذكر اين نكته بسيار ضرورى به نظر مى‏رسد كه خوش اخلاق بودن و خوشرو بودن به اين نيست كه وقتى همه چيز مطابق ميل بود انسان خوش برخورد باشد، بلكه خوشرفتارى زمانى است كه وقتى مسأله‏اى اتفاق مى‏افتد كه معمولاً مردان با روبرو شدن با آن عصبانى مى‏شوند، انسان بتواند جلو خشم خود را بگيرد و اخلاق نيكو را پيشه كند. بنابراين آقايان محترم بايد توجه داشته باشند عصبانى بودن در منزل و يا داشتن توقع زيادى از اهل منزل و يا امر ونهى كردن بيش از حد در خانه و... مواردى از اين قبيل موجب مى‏شود نتوانند به طور كامل به گونه اى كه خدا راضى باشد حق همسر و بچه‏هاى خود را بپردازد.
87- مسأله: خادم گرفتن براى زن زمانى واجب است كه زن صاحب جلال و شأن بالايى باشد و يا از كسانى باشد كه همواره صاحب خدمتگزار بوده است. و اگر جلال و شأن او طورى باشد كه چند خدمتگزار داشته، بعيد نيست بگوييم بر مرد واجب است چند خدمتگزار براى او بگيرد.
امام: تحريرالوسيله، كتاب نكاح، فصل‏فى‏النفقات، مسأله 8.
 سؤال:حكم توهين كردن زن به شوهر يا به عكس چيست ؟
جواب: تبريزى: تحقير و توهين به مؤمن جايز نيست، زن باشد يا مرد.
تا بحال دقت کردید وقتی انسان عصبانی و خشمگین میشود کارهایی را انجام میدهد و یا حرفهایی رو میزند که بعدا پشیمان میشود
حال اگر این اتفاق در زندگی زناشویی و در ارتباط با همسر یا فرزندان بیافتد، میتواند پایه های زندگی را سست نماید
وقتی انسان عصبانی میشود در واقع با بالا رفتن هیجانات بهره کافی از عقل و منطق نمیبرد به همین دلیل حرفایی میزند و یا کارهایی رو انجام میدهد که بعدا پشیمان شده و درصدد جبران بر میاید
از آفتهای بزرگ زندگی خشم است که میتواند رابطه زن و شوهر را مخدوش و در تربیت فرزندان اثر سوء به جا گذارد
امروزه به خاطر بالا رفتن دلایل فشار روانی در زندگی، برخوردهای همراه با خشم نیز زیاد دیده میشود، که چهره یک زندگی را تیره و تار میکند، در میان به علت اثر گذاری برخورد همراه با خشم بر احساسات آدمی و جریحه دار کردن آن، این موضوع میتواند زمینه یک مشکل و اختلاف دایمی را رقم بزند
در این سخنرانی قصد داریم با عوامل بوجود آورنده خشم و راهکار مقابله فردی و حتی برخورد با همسران خشونت ورز را بررسی کنیم
ان شاء الله خداوند به همه ما کمک کند تا بتوانیم بر خشم خود غلبه کنیم و مدیریت هیجانات بالایی داشته باشیم
در ابتدا به برخی از عوامل ایجاد خشم اشاره میکنیم بعد به دنبال راهکارها خواهیم رفت
چرا زن یا مرد در زندگی عصبانی میشنود؟
علل فردی و شخصیتی عصبانیت  را میتوان به هفت دسته تقسیم نمود:
1)    جنبه های جسمانی و زیستی (گاهی مشکلات جسمی و یا ضربه های مغزی عامل عصبانیت است ه این دسته افراد باید به روانپزشک مراجعه و دارو مصرف نمایند)
2)    عوامل روان شناختی و شخصیتی (شخصیتی که از تربیت انسان درست میشود میتواند یک فرد را در بروز خشم تسریع کند)
3)     ناکامی  از مطلوبها  و نرسیدن به آرزوها و رویاها
4)     ضعف اخلاقی  و ایمانی  
5)    اعتیاد و مصرف مواد مخدر
6)    متغیّر سن    (اختلاف سن بین زن و مرد و تفاوت تجربیات و پختگی، و عدم توجه لازم به این تفاوتها، میتواند عامل عصبانیت شود)
7)    هوش و تحصیلات زن و شوهر
8)    توقع داشتن از دیگران
در ابتدا به برخی از آسيب‌هاي خشم در متون اسلامي اشاره میکنیم تا اهمیت این بحث مشخص گردد
    «خشم زمينه‌اي براي تسلّط شيطان بر انسان است. »
    «خشم، آتش‌پاره‌اي از شيطان است که در دل انسان افروخته مي‌شود.»
    «شيطان گفته است که خشم ابزار صيد من است که به وسيله آن بندگان خوب خدا را از بهشت و راه آن باز مي‌دارم.»
    «خشم شديد منطق انسان را از بين مي‌برد، دلائل انسان را ساقط مي‌کند و فهم را پراکنده مي‌کند.»
    «وقتي کسي دچار خشم مي‌شود، خودش را نمي‌بيند و نسبت به ارزش و بهاي خود جاهل مي‌شود.»
    « خشم، زمينه‌اي براي بي‌ايماني فراهم مي‌کند. »
    «فرد هنگام خشم نزد خدا از اعتبار و ارزش ساقط مي‌شود.»
    «يکي از پايه‌هاي کفر، خشم است.»
    «کسي خشم نمي‌کند مگر اين که در لبه جهنّم قرار مي‌گيرد.»
    «خشم دشمن توست او را بر خود مسلّط نکن.»
    «رسول خدا فرمود: شيطان سپاهي بزرگ‌تر از خشم ندارد.»
    « خشم قواي فکري و رواني انسان را از کار می‌‌اندازد. »
    «خشم قلب انسان حکيم را نابود مي‌کند و کسي که خشم خود را در اختيار نداشته باشد، مالک عقل خود نيست.»
آشنایی با شیوه‌های رفتاری مهار خشم به صورت فردی
افراد میتوانند با استفاده از روشهای ذکر شده خشم و عصبانیت خود را کنترل کنند
اما این کارها نیاز به تمرین دارد و باید فرد در مواردی که حتی عصبانیت کمی دارد اینا رو تمرین کند تا در مواقع سخت تر بتونه انجام بده
قطعا یه شبه نمیشود کنترل بر خشم را پیدا نمود
    سکوت و زمان (همیشه لازم نیست همون موقع جواب فرد  را داد یا از خود دفاع کرد، میشود با اندک زمانی خود را آماده کرد برای منطقی بودن، مانند داستاد امام علی ع و عبدود)
    تغییر وضعیت بدنی نشستن یا بلند شدن به خاطر تغییر وضعیت خونی و تنفسی که خود باعث میشود کنترل انسان بالا برود
    تماس ملایم بدنی (ارتباط بدنی و پوستی آتش فرد را کاهش میدهد)
    تغییر موقعیت مکانی (عوض کردن مکان و یا بیرون رفتن از فضای بسته و تنفس هوای تازه فوق العاده موثر است)
    لزوم یاد خدا هنگام خشم  (یاد خدا انسان رو آرام میکند، ذکر گفتن،  یاد فرمایشات اهل بیت افتادن که میتواند حتی به صورت تابلو در منزل نصب بشود)
مطالب گفته شده برای افراد عصبانی بود که چگونه کنترل خودشون رو ببرن بالا
اما در اینجا لازم است به این نکته اشاره کنیم که چگونه با همسران خشونت ورز مواجهه شویم تا عصبانیت آنها کاسته شده و آسیبهای ما به حداقل برسد
برای رسیدن به این امر مهم باید در چهار مرحله اقدامات لازم را انجام دهیم
پیشنهاد میکنم یادداشت برداری کنید تا فراموشتان نگردد
    پیشگیری از خشونت رفتار پیشگیرانه
    شناسایی موقعیت بروز خشونت برای کنترل
    برخورد با خشونت  در زمان بروز خشونت
    اقدامات پس از خشونت برای جلو گیری از تکرار
پیشگری از خشنوت:
چه کارهایی باید انجام بدهیم تا بتونیم از خشونت و عصبانیت همسرمون پیشگیری کنم
    برآوردن نیازهای جنسی همسر  (نبود رضایت جنسی مهمترین عامل عصبانیت و خشم بین زوجین معرفی شده است)
    پذیرش جایگاه فرد درخانه
    برخورد مناسب با همسر در خانه
    ایجاد نظم در خانه و فعالیت های مربوط به زندگی
    گوش کردن صحبت های همسر که میتواند احساس خوبی ایجاد کند
    حیا و عفت ورزی در رفتار و کلام
    صبر و استقامت در مشکلات زندگی
    ملاطفت و برخورد ملایم با همسر (استفاده از گفتار  ورفتار عاشقانه)
    درک مشكلات همسر در کار و زندگی و فهم خستگی
    توقع به اندازه توان و استعداد همسر داشتن
شناسایی موقعیت بروز خشونت
هدف این است که با شناسایی این موقعیتها بتوان از بروز خشمی که آسیب زا است پیشگیری نمود
    درک نشانه های خشم: افزایش ضربان قلب فشارخون منقبض شدن عضلات تغییر رنگ چهره وتنفس فشردن دندان ها داغ شدن مشت کردن دست بی حسی بدن
    درک موقعیت های خشم برانگیز:خستگی، گرسنگی، ناکامی جنسی، دردگرفتن سر یا سایر اعضا
    شرایط اجتماعی: بیکاری، تمسخر، یا بی اعتنایی و تحقیرشدن، گول خوردن، شکست، توقعات و شوخی بی جا
    محیط خانواده: تبعیض در برخورد با خانواده همسر، تصرفات مالی بدون هماهنگی،  بد زبانی و لجاجت، عدم همکاری در خانه
رویارویی با خشونت
حال اگر همسر ما عصبانی شد، چه باید کرد، در واقع بهترین کاری که در این زمان میتوانیم انجام دهیم تا خشمش را بتواند کنترل کند و آسیبهای ناشی از خشم کاسته شود
    خشونت را با خشونت پاسخ ندهید تا تشدید نشود
    آرام باشید تا بتوانید اوضاع را آرام کنید
    هنگام خشم، همسرتان را به یاد خدا بیاندازید
    صلوات لاحول ولا قوه الا بالله را به او تلقین کنید
    بگویید: یا رئوف یا رحیم حسبی الله یا ودود یا رقیب
    قبل از عصبانیتش بدن او را لمس و نوازش کنید
    ترس و نگرانی خود را برای او بیان کنید
    از کلمات محبت آمیز و ضربه ذهنی استفاده کنید
    مدارا کنید امید دهید و اعتماد به نفس داشته باشید
اقدامات پس از خشونت
مهمترین مرحله این مرحله است که باید حتما صورت بگیرد، توصیه میکنیم برای جلوگیری از تکرار خشم در ارتباط با همسر حتما این مراحل را انجام دهید
    برای رسیدن به تعادل و آرامش بکوشید
    به ترمیم و بازسازی روانی خود بپردازید
    در بهترین زمان با همسرتان گفتگو کنید
    نگرانی ها و ریشه های خشم را کشف کنید
    میزان بروز خشونت را در آینده پیش بینی کنید
    در خشونت شدید از دیگران کمک بخواهید
    با فرد مناسب و امین درد دل کنید
    از مشاور و روانشناس راهنمایی بگیرید
    تحمل خشونت جزیی همسر بهتر از گرفتاری است
نتیجه بحث:
برای داشتن زندگی آرام و به دور از خشونت نیاز است انسان هم بر هیجانات خود کنترل داشته باشد وهم بر هیجانات همسرش و این بدون افزایش مهارت کنترل خشم ممکن نخواهد بود
فلذا توصیه میکنیم این رفتارها را مرور کرده و تمرین کنیم
این حق هر فردی است که با مسالمت و آرامش زندگی کند
خدا به شما زندگی سالمی عنایت فرماید